Źródła zamachu majowego – Kamil Klimczak

Podczas konferencji poświęconej setnej rocznicy przewrotu majowego Kamil Klimczak analizuje polityczne i społeczne źródła zamachu stanu dokonanego przez obóz Józef Piłsudski w maju 1926 roku. Autor rozpoczyna od krytyki najczęściej powtarzanych argumentów usprawiedliwiających przewrót, takich jak rzekoma niewydolność demokracji parlamentarnej czy konieczność „uratowania państwa przed anarchią”. Klimczak podkreśla, że mimo słabości systemu parlamentarnego II RP przed zamachem udało się przeprowadzić wiele istotnych reform, m.in. reformę walutową Grabskiego oraz rozpocząć budowę portu w Gdyni.

W wystąpieniu omówione zostały także kulisy sytuacji politycznej po wyborach z 1922 roku, rola mniejszości narodowych w parlamencie oraz konflikty pomiędzy obozem narodowym a środowiskami piłsudczykowskimi i socjalistycznymi. Klimczak przypomina wydarzenia związane z zabójstwem prezydenta Gabriela Narutowicza, próbami destabilizacji państwa przez PPS oraz wcześniejszymi próbami wykorzystania napięć politycznych do przejęcia władzy przez środowiska związane z Piłsudskim. W materiale pojawiają się odniesienia do Wincentego Witosa, Władysława Grabskiego, generała Sikorskiego, Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego i innych polityków okresu międzywojennego.

Autor krytycznie ocenia również polityczne i społeczne skutki rządów sanacji, wskazując na ograniczanie demokracji, represje wobec przeciwników politycznych oraz budowę kultu Piłsudskiego. W końcowej części wystąpienia pojawiają się odniesienia do współczesnej sceny politycznej oraz porównania części dzisiejszych elit do środowisk sanacyjnych.