Gry imperialne – Europa, USA i nowy cezaryzm | Tomasz Gabiś

W Warszawie odbyło się spotkanie autorskie z Tomasz Gabiś, poświęcone jego książce dotyczącej idei Imperium Europejskiego oraz koncepcji „manarchizmu”. Rozmowa miała charakter filozoficzno-polityczny i była częścią środowiskowych debat związanych z tradycją „Stańczyka” oraz Sympozjonem Europejskim. Prowadzący spotkanie Andrzej Szczęśniak przypomniał wieloletnią działalność Tomasza Gabisia – od opozycji w PRL, przez środowiska konserwatywno-liberalne, aż po rozwijanie własnych koncepcji politycznych i cywilizacyjnych. Sam autor tłumaczył, że „manarchizm” łączy spojrzenie „od góry”, charakterystyczne dla monarchizmu, z perspektywą oddolną, bliską anarchizmowi, co pozwala analizować społeczeństwo zarówno przez pryzmat elit, jak i spontanicznych procesów społecznych.

Znaczna część spotkania poświęcona została idei „Imperium Europeum”, rozumianego nie tylko jako projekt polityczny, ale również jako koncepcja kulturowa, duchowa i metapolityczna. Tomasz Gabiś tłumaczył genezę swoich poglądów, wskazując na krytykę dominującego w Polsce paradygmatu polityki opartego na doświadczeniu powstań, opozycyjności i myśleniu narodowym. Autor argumentował, że jego celem było stworzenie języka pozwalającego myśleć o Europie w kategoriach cywilizacyjnych i imperialnych, wykraczających poza klasyczny nacjonalizm. W dyskusji pojawiły się również rozważania o relacjach między Europą a Stanami Zjednoczonymi, o konflikcie ideowym między „Imperium Europejskim” a „Imperium Amerykańskim” oraz o kryzysie współczesnej Unii Europejskiej.

Rozmówcy omawiali także literacką i filozoficzną stronę twórczości Tomasza Gabisia, zwracając uwagę na obecne w jego tekstach elementy ironii, pastiszu i „stańczykowskiego” dystansu wobec polityki. W spotkaniu pojawiły się odniesienia do niemieckiej filozofii politycznej, koncepcji Karla Schmitta, krytyki liberalizmu oraz refleksji nad przyszłością Europy jako samodzielnego podmiotu cywilizacyjnego.